Melissa werd dinsdag 21 oktober benoemd boven de centrale Caraïbische Zee. Het is een traag, regenrijk systeem met een breed overstromingsrisico voor meerdere eilanden. In de tropen is regen vaak de dodelijkste component van een storm, en juist die kaart lijkt Melissa te spelen.

De kern van Melissa schuift ten zuiden van Hispaniola westnoordwestwaarts. Satelliet- en radarbeelden tonen een nog niet perfect georganiseerde storm, maar wel één met voldoende convectie: diep doorontwikkelde onweerscomplexen die worden gevoed door het extreme warme zeewater in het gebied, de ideale brandstof om tropische systemen te laten intensiveren.

De traagheid van Melissa komt duidelijk naar voren in de verwachte “cone”. Die geeft het gebied aan waar het centrum van de storm zich de komende periode kan bevinden. Op dit moment oogt de cone echter minder als een kegel en meer als een cirkel.

Wat de vooruitzichten van Melissa onzeker maakt, is het moment waarop de storm wordt opgenomen in de grootschalige stroming. Momenteel is het gebied stromingsluw, waardoor Melissa nauwelijks beweegt. Op basis van verschillende weermodellen liggen er voor de komende periode grofweg twee scenario's op tafel.

In het eerste scenario buigt Melissa vrij vroeg naar het noorden, schampt of kruist (delen van) Hispaniola en wordt daarna door een trog de open Atlantische Oceaan op gezogen. In het tweede scenario vertraagt de storm eerst in het westelijk Caribisch gebied en volgt pas later een bocht naar het noordoosten. Dat laatste vergroot de risico’s voor Haïti, de Dominicaanse Republiek, Jamaica, Cuba en mogelijk de Bahama’s, met ook buienlijnen die Puerto Rico en de Turks- en Caicoseilanden kunnen bereiken. Het zijn geen triviale verschillen: in het “langzamer en later”-scenario stapelen de neerslagsommen zich veel langer op, precies daar waar het reliëf gevoelig is voor modderstromen en aardverschuivingen.

De wind blijft een factor, stormkracht is ruimschoots haalbaar en een fase met orkaankracht kan zeker niet worden uitgesloten als Melissa lang genoeg boven het warme water blijft. Het NHC voorziet in zijn laatste verwachtingen daadwerkelijk orkaankracht. Sterker nog het meteorologisch centrum voorziet dat Melissa een zware orkaan wordt, een zogenaamde major hurricane. Als dat in het weekend gebeurt dan ligt de orkaan nog steeds ten zuiden van Jamaica, maar wel dichtbij het tropische eiland. Hevige impact kan daar dan verwacht worden ookal omdat de meeste modellen berekenen dat na het weekend Melissa over het eiland trekt naar het noordoosten..Toch is de langdurige regenval de hoofdmoot. In de huidige modeluitvoer worden lokaal 200–300 mm of meer in enkele dagen berekend, met veel hogere pieken in bergachtig terrein. Dergelijke hoeveelheden veroorzaken in het Caribisch reliëf doorgaans snel flash floods, weggeslagen bruggen en onbegaanbare bergwegen. Voor Jamaica, Hispaniola en delen van Cuba is dat een bekende, maar telkens weer onderschatte dreiging. Ook zal er langs de zuidelijke kust van Hispanionla en Jamaica langdurig sprake zijn van stormvloed die opgewekt wordt aan de noordzijde van Melissa.

Voor bewoners en reizigers in de regio geldt intussen: volg lokale waarschuwingen op en heb een plan klaar. In de praktijk betekent dat: nu al checken of je op een veilige plek zit als waterstanden snel stijgen, voertuigen niet in lager gelegen straten parkeren, een noodpakket klaarleggen en reizen tijdens de hevigste regenval vermijden. Wie in heuvel- of berggebieden woont, moet alert zijn op tekenen van verzadigde hellingen, scheuren in de bodem, troebel water in beken of het hoorbaar “werken” van een helling na urenlange regen.

De komende dagen draait alles om hoe snel Melissa zich verder ontwikkelt en wanneer de bocht naar het noorden wordt ingezet. Eén ding staat vast: ook zonder extreme windsnelheden kan een trage, natte tropische storm uitgroeien tot een gebeurtenis met grote maatschappelijke impact.