De lawinesituatie in de Alpen is heel gevaarlijk op dit moment. Daarnaast wordt komende dagen nog meer sneeuw verwacht. In dit artikel lees je meer over het lawinegevaar en de weersverwachting in de wintersportgebieden. 

We beginnen dit bericht met het lawinegevaar in de Alpen, welke op dit moment zeer hoog is. Deze week zijn vele (grote) lawines in het Alpengebied voorgekomen. Alleen al in Tirol zijn tussen 10 en 16 februari 100 lawines waargenomen. Hierdoor zijn geregeld wegen afgesloten of skigebieden (deels) dicht. Deze gevaarlijke situatie komt door een combinatie van factoren waardoor het sneeuwdek heel onstabiel is en eenvoudig kan gaan schuiven. Soms door een trigger zoals een skiër, maar ook spontaan. 

Daarom is in veel regio’s op dit moment lawinegevaar 4 afgegeven op een schaal van 5. Vooral in de Franse en Zwitserse Alpen, maar ook in het westen van Oostenrijk en Noord-Italië. Verder naar het oosten neemt het risico af, maar is het niveau in het hooggebergte nog altijd 3. Ook dan kan eenvoudig een lawine ontstaan. 

Met name in Frankrijk bestaat de kans dat in de loop van donderdag nog opgeschaald gaat worden naar niveau 5. Dan bestaat het risico dat grote lawines tot in een dal kunnen komen. Men moet dan rekening houden met het afsluiten van wegen.

Op dit moment zorgt een combinatie van diverse factoren voor deze gevaarlijke situatie. Zo heeft het deze winter een langere periode relatief weinig gesneeuwd in delen van de Alpen. Dan ontstaat een ‘oude’ sneeuwlaag waarin zwakke lagen voorkomen. Zo is er bijvoorbeeld rijp gevormd op het sneeuwdek tijdens de drogere periodes. Rijp bestaat uit hele losse kristallen die slecht aan elkaar hechten. En die zwakke lagen zijn nu ingesneeuwd de afgelopen week door verse sneeuw van enkele tientallen centimeters. Door een soms sterke wind is sneeuw verplaatst waardoor lokaal meer dan 1 meter sneeuw boven op die zwakke laag ligt. Dan is er weinig nodig om de sneeuw over die losse kristallen te laten schuiven en een (grote) lawine te veroorzaken. Zeker op de steilere hellingen of als wintersporters off-piste druk uitoefenen op de onstabiele sneeuwlaag. 

Wil je meer weten over het ontstaan van lawines en de invloed van het weer? Hier schreven we eerder dit artikel over. 

Op donderdag trekt een neerslagzone vanuit het westen over de Alpen. De meeste sneeuw wordt donderdag in de Franse Alpen en Noord-Italië verwacht: 30 tot 60 centimeter. Elders valt 5 tot 20 centimeter. De sneeuwvalgrens ligt tussen de 600 en 1000 meter. Op vrijdag sneeuwt het vooral nog langs de noordkant met een sneeuwvalgrens rond de 1000 meter. Hierdoor valt met name in het noorden van Zwitserland, Zuid-Duitsland en Tirol nog eens 10 tot 20 centimeter sneeuw. 

Vrijdag is het aan de zuidkant juist droog en is vooral in Noord-Italië ook ruimte voor de zon. Dit gaat wel samen met een krachtige noordelijke föhnwind in de bergen. Op bergtoppen komen dan windstoten van 100 kilometer per uur voor. De combinatie van verse sneeuw en veel wind zal de al gevaarlijke lawinesituatie op korte termijn nog niet verbeteren dus. 

Vanaf vrijdagavond gaat de wind tijdelijk wat meer liggen en wordt het droog. Op zaterdag trekt een nieuwe sneeuwzone langs de noordkant van de Alpen. Boven de 1200 meter levert dit nog enkele centimeters sneeuw op. Elders is het droog en is de wind nog altijd krachtig in de bergen. In de loop van zaterdag komt met name in de Franse Alpen meer ruimte voor de zon. Dit is een opmaat voor een periode met rustiger weer. Dankzij een hogedrukgebied is het weerbeeld op zondag een afwisseling van wolkenvelden en zonneschijn. Ook gaat de wind duidelijk afnemen. 

Komende week blijft het relatief rustig weer. Vooral op maandag is er een kans op een bui langs de noordkant. Verder is het grotendeels droog en krijgt de zon geregeld veel ruimte. Door een zuidwestelijke stroming wordt wel zachtere lucht aangevoerd. Gedurende de week stijgt de vorstgrens richting de 3000 meter. In lagergelegen dalen wordt het dan meer dan 10 graden. 

In het Sauerland is het nog even winterweer waarbij donderdag nog enkele centimeters sneeuw valt. Lang gaat het winterweer niet meer duren. Na een koude nacht met matige vorst draait de wind vanaf vrijdag naar het westen waardoor zachtere lucht wordt aangevoerd. In de nachten komt geen vorst meer voor en overdag liggen de temperaturen tussen de 5 en 8 graden. Vooral op zaterdag en zondag gaat het langere tijd regenen en waait een matige wind. In de nieuwe week nemen de kansen op zonneschijn weer toe, maar ook de aanvoer van zeer zachte lucht. Hierbij kan de temperatuur overdag oplopen naar 10 graden of meer. 

Omslagfoto: borden met lawinegevaar in Axamer Lizum eerder deze winter. Foto: Maarten Minkman